تبلیغات
معماری - ضوابط ساماندهی نماها

ضوابط ساماندهی نماها

تاریخ:سه شنبه 18 مهر 1391-06:05 ب.ظ

ضوابط ساماندهی نماها

تعریف نما :


نما عنصری است که امروزه جزء جدائی
ناپذیر از بدنه شهری محسوب می گردد مانند دیگر پدیده های معماری دارای تاریخچه است
که در اینجا مورد مطالعه قرار می گیرد .
طبیعی است که نما به مفهوم عام خود در
طراحی معماری که تصویر علمی ساختمان در یکی از جهات چهارگانه می باشد مورد نظر ما
نیست منظور از نما ضلعی از ساختمان است که در معرض دید عموم و در تماس با فضاهای
عمومی شهر قرار می گیرد ، نقش نما تفکیک زندگی خصوصی از زندگی شهر است ، سیما و
زیبائی شناسی نمای ابنیه انحصاری و انفرادی نیست ، نماها تعریف کننده فضای خیابان
و یا میدان هستند و به همین دلایل است که نما از حساسیت و اهمیت بیشتری برخوردار
است .

تعریف نما :


نما عنصری است که امروزه جزء جدائی
ناپذیر از بدنه شهری محسوب می گردد  مانند دیگر پدیده های معماری دارای تاریخچه است
که در اینجا مورد مطالعه  قرار می گیرد .
طبیعی است که نما به مفهوم عام خود در
طراحی معماری که تصویر علمی  ساختمان در یکی از جهات چهارگانه می باشد مورد نظر ما
نیست منظور از نما  ضلعی از ساختمان است که در معرض دید عموم و در تماس با فضاهای
عمومی شهر  قرار می گیرد ، نقش نما تفکیک زندگی خصوصی از زندگی شهر است ، سیما و 
زیبائی شناسی نمای ابنیه انحصاری و انفرادی نیست ، نماها تعریف کننده فضای  خیابان
و یا میدان هستند و به همین دلایل است که نما از حساسیت و اهمیت  بیشتری برخوردار
است .
با توجه به مصوبه سال ۱۳۶۹ شورای عالی شهرسازی و معماری ، وزارت مسکن و 
شهرسازی ، وزارت کشور موظف به تهیه و ابلاغ ضوابط و مقررات نمای شهری ظرف ۱  ماه
بوده که این کار ظرف ۱۸ سال گذشته صورت نگرفته است و این کار باعث  آزاد گذاشتن دست
مالکان در اعمال سلیقه های شخصی و هنرنمایی اغراق آمیز  طراحان شده است تا دست به
دست یکدیگر نمای شهرها را به زشت ترین و بی هویت  ترین نماها تبدیل کنند .


پس از
بررسی روند شکل گیری سیمای شهر تهران و ضوابط و مقررات ساختمانی  موجود و پیشینه
طرح ، شناسائی ناهنجاریهایی که سیمای کنونی شهر را به این  شکل درآورده اند صورت
گرفته است و سرانجام با توجه به یافته ها و مسائل  بررسی شده ، معیارهای کلی و
ضوابط ساخت و ساز و مسائل تاثیرگذار بر شکل  گیری نماهای شهری ارائه گردیده است
.


مواردی که باعث اغتشاش و ناهماهنگی در
بدنه شهری می شوند به شرح زیر می باشند :
الف) اعمال سلیقه و دخالتهای
غیرکارشناسانه شامل :
۱- حکمیت فرهنگ ساخت و ساز غیرحرفه ای (بساز بفروشی)
۲-
اعمال سلیقه مالک یا کارفرما
۳- عدم استفاده از نظریات کارشناسان معمار در طراحی
و اجرا
۴- هنرنمایی اغراق آمیز برخی از طراحان
ب) ضعف تئوریک :
۱- عدم
آگاهی به اصول معماری ایران
۲- عدم به کارگیری مدولاسیون
ج) ناهنجاریهای
مربوط به عدم رعایت اصول طراحی بنا
۱- عدم همخوانی فرم و کاربری
۲- الحاقات
زائد و غیراصولی
۳- استفاده از گرایش های معماری بی ارزش و بی هویت


ضرورت موضوع
عدم وجود ضوابط و مقررات
قابل درک که بتواند به شناسائی فضاها و مناطق  مختلف شهر به صورت هویتهای مستقل کمک
کند ، آنقدر اغراق آمیز است که نوعی  وحدت بصری بیمارگونه و گسترده در تمامی نقاط
شهر را موجب شده است.
در آستانه جامعه مدنی نیاز به ساماندهی نما شدیداً احساس
می گردد و این  مهم فقط با هماهنگی دست اندرکاران ساخت و نگهداری شهر و بناهای آن
میسر می  گردد ، زندگی را نباید این طرف و یا آن طرف یک نما دید ، در داخل زندگی 
خصوصی و در بیرون زندگی عمومی در جریان است ، زندگی جمعی اگر مهمتر از  زندگی فردی
نباشد از آن کم اهمیت تر نیست.


ضوابط و مقررات نمای شهری ـ مصوب مورخ
۲۸/۸/۶۹
۱- کلیه سطوح نمایان ساختمانهای واقع در محدوده و حریم شهرها و شهرکها 
که از داخل معابر قابل مشاهده است ، اعم از نمای اصلی و نماهای جانبی ،  نمای شهری
محسوب می شود ، لازم است با مصالح مرغوب به طرز مناسب، زیبا و  هماهنگ نماسازی شود
.
۲- صدور گواهی پایانکار ساختمان مشروط به انجام نماسازی نماهای اصلی و جانبی
است
طراحی عناصر و جزئیات ساختمان
نمای ساختمان ترکیبی از سه قسمت می باشد
.
۱- نشست ساختمان بر زمین : قسمت تحتانی ساختمان که بر روی زمین قرار  میگیرد و
می بایست به گونه ای طراحی شود که ضمن هماهنگی با مجاورین استقرار  ساختمان بر روی
زمین را تقویت کند .
۲- بدنه ساختمان : درب ورودی و دسترسیها ، ابعاد پنجره ها ،
هماهنگی و  بافت مصالح مورد استفاده با در نظر گرفتن فرورفتگی و پیش آمدگی و تاثیر 
مثبت از محیط و نمای املک مجاور در نما مشخص شود .
۳- خط آسمان : نحوه اتصال و
ارتباط بدنه بنا با افق در مقیاسی که خوانایی بنا را برای ناظر تثبیت نماید.


طراحی نمای مناسب و هماهنگ تحت تاثیر
عناصر و جزئیات ساختمانی :
۱- هماهنگی مصالح
۲- هماهنگی بافت و رنگ
۳-
هماهنگی (پیشانی)
۴- هماهنگی بالکنها و بیرون زدگی ها
۵- هماهنگی نرده ها و
دیوارهای محصور کننده


۱- نحوه ارائه نقشه نما جهت ارائه طرح و
بررسی در کمیسیون نما :
۱- نقشه معماری مصوب و نقشه معماری وضع موجود ارائه
گردد
۲- طرح نما با مقیاس ۵۰/۱ در پنج نسخه (کلیه نماهای مشرف به گذر )
۳-
درصورت شمالی بودن و یا دوبر بودن نمای دیوار مشرف به گذر نیاز است
۴- پلان*های
پوسته نما بویژه در قسمت برگذر ترسیم گردد (فرورفتگی و پیش آمدگی در نما مشخص
باشد)
۵- کلیه نقشه ها دارای نام و نام خانوادگی مالک ، شماره پرونده ، پلک ثبتی
، آدرس ملک ، نام طراح و مهر شرکت باشد.
نحوه طراحی ساختمان متناسب با اقلیم
:
طراحی معماری ساختمان باید حتی الامکان همساز با اقلیم باشد به نحوی که  از
شرایط مطلوب طبیعی حدکثر استفاده به عمل اید . برخی عوامل به شرح زیر می  باشد
:


جبهه های مطلوب به لحاظ نورگیری
:
فضاهای اصلی باید رو به جبهه های مطلوب ساختمان قرار گیرد . جبهه های  مطلوب
به ترتیب اهمیت عبارتند از : جنوب ، شمال ، شرق و درصورت ضرورت با  تمهیدات لازم در
غرب ، استقرار فضاهای اصلی رو به جنوب باعث می شود تا  بتوان بخشی از نور و گرمای
موردنیاز ساختمان در اوقات سرد را از طریق تابش  آفتاب به داخل تامین نمود .


جدارهای نورگذر :
جدارهای نورگذر شامل
پنجره ها ، نورگیرها ، و مشابه آن باید از قاب های  مرغوب و بدون درز مستقیم و با
حداقل نشت هوا باشند . استفاد ه از شیشه های  دو جداره و یا دو قاب موازی برای این
سطوح به ویژه برای پنجره ها توصیه می  شود .


سایه بانها :
سایه بانها برای کنترل
میزان تابش آفتاب به سطوح نور گذر ساختمان به کار  می رود . استفاده از عایق حرارت
در پوسته خارجی ساختمان سبب می شود که  حرارت حاصل از منابع گرمایشی طبیعی نظیر
انرژی تابشی خورشید ، گرمای حاصل  از سکنین و گرمای حاصل از وسایل الکتریکی در فضای
داخل باقی بماند و به  عنوان منبع گرمایش کمکی مورد استفاده قرار بگیرد. به همین
منظور باید سایه  بان با عمق مناسب در این مناطق تعبیه گردد . منظور از عمق مناسب
سایه بان ،  عمقی است که در اوقات گرم سال از تابش خورشید به داخل ممانعت به عمل
اید و  در اوقات سرد برای استفاده از گرمای تابشی خورشید امکان ورود تششع خورشید 
به داخل فراهم شود .
۲- به منظور دستیابی به یک نمای مطلوب، جنس و رنگ سنگ مصرفی
از اهمیت بسزایی برخوردار است و موارد زیر در طرح نما لحاظ گردد .
۱- عکس
ازساختمان ومجاورین از کلیه نماها  (درصورت احداث)
۲- در طرح ارائه شده جنس و
رنگ کلیه مصالح مشخص گردد و درصورت نیاز  نمونه مصالح ارائه شود (رنگ کلیه پروفیل
ها و رنگ شیشه ها نیز مشحص گردد)
۳- حداقل دو نوع مصالح (رنگ ـ جنس) برای نماها
در نظر گرفته شود
۴- مصالح نما باید اتصال کافی و مناسب با بدنه و سازه داشته
باشد تا از خطر ریزش جلوگیری به عمل اید.
۵- کلیه سطوح خارجی ساختمان ، به لحاظ
ایمنی و زیباسازی منظر شهری ، باید در شرایط مناسب نگهداری شوند.
۳- سقفها
۱-
در ساختمانهای با سقف شیبدار دسترسی اساسی به بام مشخص باشد
۲- شیب بام در
ساختمان های شیبدار حدود ۲۵ درصد در نظر گرفته شود
۳- راس شیب بام بصورت شکسته
در نظر گرفته شود


۴- در ساختمانهای با سقف شیبدار محل
قرارگیری کولرها در بام مشخص و در پلانها و مقاطع دیده شود
۵- بارانگیر در
ساختمانهای عادی (بدون شیب سقف) مدنظر و در مقاطع دیده شود (متناسب با همسایه و
حدکثر تا ۹۰ سانتیمتر)
۶- ساختمانهائی که در محدوده سقف های شیبدار می باشد ولی
پروانه قدیمی  دارند و اجرا شده است سقف شیبدار غیر اساسی با پوشش سفال یا روف تایل
اجرا  گردد.
۷- سقفهای شیبدار باید به نحوی طراحی و اجرا گردد که از ریزش برف ،
یخ یا اجزای سقف از ارتفاع جلوگیری شود .


۴- اندازه و ابعاد پنجره ها با توجه به
مبحث ۴ و مبحث ۱۹ (انرژی)  مقررات ملی ساختمان و آئین نامه ۲۸۰۰ زلزله طراحی و
براساس اصول فنی لحاظ  گردد. رعایت موارد زیر در نمای ساختمانها الزامی می باشد
.
۱- از شیشه رفلکس استفاده نشود
۲- فاصله پنجره ها از زیر سقف تمام شده
حداقل ۲۰ سانتی متر در نظر گرفته شود
۳- مشخصات کلیه درها و پنجره ها باید با
استانداردهای ملی مطابقت داشته باشد .
۴- استفاده از درب و پنجره با ابعاد
مدولار و تولید صنعتی در ساختمان رعایت گردد .
۵- در فضاهای اقامت ، سطح شیشه
الزامی ، حداقل یک هشتم سطح کف می باشد ،  مگر آنکه پنجره ها تنها در یک دیوار
تعبیه شده باشد و فاصله آن دیوار با  دیوار مقابل بیش از ۵/۴ متر باشد که در
اینصورت یک هفتم سطح کف ، الزامی  خواهد بود .
۶- در فضاهای اقامت در صورتی که
لبه بالای پنجره ها غیر از نورگیر سقف  شیبدار در ارتفاع زیر ۱۰/۲ متر قرار گرفته
باشد ، سطح الزامی شیشه شفاف یک  ششم سطح کف است ، مگر آنکه کلیه دریچه ها نیز در
یک دیوار تعبیه شده باشد و  فاصله آن از دیوار مقابل بیش از ۵/۴ متر باشد ،
دراینصورت سطح الزامی شیشه  ، یک پنجم کف فضا است .
۷- در مواردی که تامین نور
به صورت طبیعی صورت گیرد ، حداقل سطح شیشه در
راه پله ها ۹/۰ مترمربع به ازای هر
طبقه می باشد .
۸- استفاده از اجزای ساختمانی به صورت صنعتی و مدولار ، با رعایت
استانداردها و مقررات ملی ساختمان ، توصیه می شود. ضوابط مربوط به در و  پنجره
صنعتی و با ابعاد مدولار در مبحث الزامات عمومی ساختمان (مبحث ۴)  آورده شده
است.


۵- پروفیل ، نرده و شیشه
۱- پیلوت
بصورت یکسره باز و از نرده روی دیوار با ارتفاع ۸۰ سانتی متر استفاده شود و نرده
دارای طراحی مناسب باشد
۲- در بالکن ها و لبه بام از نرده استفاده 
نگردد(استفاده از نرده در   لبه دست انداز منوط به طراحی مناسب تا ۳۰ سانتیمتر
بلامانع  است )
۳- حداقل ارتفاع جانپناه بالکن ها در محفظه های آفتابگیر و
جانپناه حیاط های داخلی باید ۱۰/۱ متر باشد .
۴- در طرح ارائه شده تناسب پنجره و
درب پیاده و سواره در نظر گرفته شود
۵- در استفاده از انواع شیشه های مات ، آجر
شیشه ای و پلاستیک ، باید  سطحی که نور معادل شیشه شفاف الزامی را تامین کند ،
جایگزین گردد .


۶- جزئیات اجرائی
۱- درصورت نیاز و
طراحی خاص بعضی از قسمتها جزئیات اجرائی ارائه گردد.


برگرفته شده از سایت : http://www.naghsh-negar.ir




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر